Najpotężniejszy na świecie laser rentgenowski stworzył molekularną czarną dziurę
2 czerwca 2017, 09:51Gdy naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory skierowali pełną moc najpotężniejszego na świecie lasera rentgenowskiego na niewielką molekułę, czekała ich niespodzianka. Wystarczył pojedynczy impuls lasera, by największy atom molekuły utracił niemal wszystkie elektrony i powstała pusta przestrzeń, która zaczęła przyciągać elektrony z pozostałych atomów molekuły.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Na słońcu filtr tworzy rodniki
9 maja 2012, 12:35Smarując się preparatami z filtrami słonecznymi, człowiek sądzi, że zabezpiecza się przed nowotworami skóry. Okazuje się jednak, że tlenek cynku (ZnO), jeden z filtrów mineralnych, podlega pod wpływem promieniowania słonecznego przemianom chemicznym, w wyniku których mogą powstawać rodniki.
Prowadzenia auta pogarsza rozumienie mowy
25 stycznia 2010, 16:26Nie tylko rozmowa nie sprzyja sprawnej czy bezpiecznej jeździe samochodem, ale i prowadzenie auta zaburza zdolność rozumienia oraz używania języka – twierdzą naukowcy z University of Illinois.
Większe ilości białka roślinnego chronią przed wczesną menopauzą
27 czerwca 2017, 11:39Długoterminowe wysokie spożycie białek roślinnych może chronić kobiety przed wczesną menopauzą.
Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Jelito ujawni reakcję na zmianę klimatu
25 maja 2012, 12:44Układ pokarmowy ryb jest bardziej wrażliwy na temperaturę niż dotąd sądzono. Przyglądając się, jak jelita różnych ryb funkcjonują w warunkach szybkich i wolnych zmian temperatury, biolodzy z Uniwersytetu w Göteborgu próbowali określić, jak zmiana klimatu wpłynie na poszczególne gatunki.
Pszczoły wolą nektar z nikotyną i kofeiną
11 lutego 2010, 09:42Pszczoły wolą nektar z niewielkimi ilościami nikotyny i kofeiny od nektaru pozbawionego tych substancji – twierdzą naukowcy z Uniwersytetu w Hajfie. Może to być osiągnięcie ewolucyjne, które miało – podobnie jak u ludzi – prowadzić pszczoły do uzależnienia – wyjaśnia profesor Ido Izhaki.
Pomidory chronią przed nieczerniakowymi nowotworami skóry
14 lipca 2017, 11:25Codzienne spożycie liofilizowanych pomidorów o połowę zmniejszyło u samców myszy liczbę nowotworów skóry rozwijających się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego.
Naukowcy odtworzyli mózgowy model dłoni fantomowej
15 czerwca 2012, 10:08Brytyjskim psychologom po raz pierwszy udało się zmapować, w jaki sposób mózg odzwierciedla fantomową kończynę. Okazuje się, że bardzo podobnie jak prawdziwą. Oznacza to, że by reprezentować jakąś część ciała, kora czuciowo-ruchowa nie potrzebuje wzrokowych czy pochodzących z innych zmysłów danych wejściowych.
